W przeciwieństwie do alergii, gdzie dochodzi do natychmiastowej reakcji immunologicznej z udziałem przeciwciał IgE , co może nawet wywołać stan zagrożenia życia, nadwrażliwość charakteryzuje się zazwyczaj niespecyficznymi i opóźnionymi objawami, takimi jak:
- wzdęcia,
- bóle brzucha,
- biegunka,
- zmęczenie,
- bóle głowy.
O nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten mówi się wówczas, gdy organizm reaguje w sposób nadmierny na gluten, jednak w odróżnieniu od celiakii:
- nie dochodzi do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego,
- wyniki badań w kierunku celiakii są prawidłowe.
Nadwrażliwość zazwyczaj rozpoznaje się poprzez stopniowe eliminowanie problematycznego produktu z diety i jego ponowne wprowadzanie.
Może mieć charakter okresowy/ przejściowy lub też długotrwały.
Oprócz nadwrażliwości na gluten istnieje również nietolerancja pszenicy, w której objawy wywołują inne składniki pszenicy niż gluten, np.:
- niektóre węglowodany (FODMAP),
- białka, takie jak inhibitory amylazy/ trypsyny.
Podobnie jak w przypadku nieceliakalnej nadwrażliwości:
- nie dochodzi do uszkodzenia jelita cienkiego,
- testy na celiakię i alergię są zwykle ujemne.
Objawy w tym przypadku mogą obejmować:
- wzdęcia,
- bóle brzucha,
- biegunkę,
- zmęczenie,
- bóle głowy,
i bywają mniej przewidywalne niż w przypadku celiakii czy alergii.
Właściwe rozróżnienie między alergią, celiakią, nadwrażliwością na gluten i nietolerancją pszenicy jest kluczowe, ponieważ każda z tych sytuacji wymaga innego podejścia diagnostycznego i dietetycznego.