Zespół jelita drażliwego

Czym jest zespół jelita drażliwego?

Zespół jelita drażliwego (ZJD lub IBS – od angielskiego Irritable Bowel Syndrome) to przewlekłe zaburzenie interakcji między jelitami a mózgiem, które objawia się nawracającymi bólami brzucha i wzdęciami, połączonymi ze zmianą rytmu wypróżnień. Pomimo licznych wizyt u lekarza i dokładnych badań, często nie udaje się znaleźć fizycznej przyczyny dolegliwości. Jednak objawy te w dłuższej perspektywie nie mogą być ignorowane, ponieważ znacznie obniżają jakość życia. Szacuje się, że około 11–20% populacji na świecie cierpi na zespół jelita drażliwego. W Polsce częstość występowania wynosi około 15%. Kobiety są dotknięte dwa razy częściej niż mężczyźni, zwłaszcza w wieku od 20 do 30 lat.

Jak objawia się zespół jelita drażliwego?

Objawy mogą być bardzo różnorodne. Zespół jelita drażliwego najczęściej objawia się wzdęciami, zaparciami, biegunką, uczuciem pełności i kurczowymi bólami brzucha. Często towarzyszą mu także zmęczenie, zaburzenia snu, depresja, a także bóle pleców, stawów czy głowy – mogą one występować razem lub być skutkiem zespołu jelita drażliwego. Często niespecyficzne objawy utrudniają odróżnienie tej choroby od innych schorzeń, takich jak celiakia, alergia na pszenicę, nieceliakalna nadwrażliwość na gluten/pszenicę czy nietolerancje pokarmowe.

Leczenie zespołu jelita drażliwego

Leczenie zespołu jelita drażliwego jest zawsze indywidualne i może różnić się w zależności od przypadku. Aktualna terapia opiera się na różnych podejściach jednocześnie. Obejmują one psychoterapię, ćwiczenia relaksacyjne, leki, probiotyki oraz ukierunkowaną terapię żywieniową, dostosowaną do konkretnych objawów.

Ogólne wskazówki żywieniowe przy zespole jelita drażliwego

Wciąż brakuje opartych na dowodach naukowych konkretnych zaleceń dietetycznych dotyczących zespołu jelita drażliwego, ale to nie oznacza, że dieta dostosowana do indywidualnych nietolerancji nie może przynieść sukcesu. Wiele osób opisuje indywidualnie dobraną dietę low FODMAP jako skuteczny sposób łagodzenia objawów. W diecie należy unikać składników, które są nietolerowane, zwłaszcza niektórych węglowodanów (laktozy, fruktozy, sorbitolu).

Przyczyny zespołu jelita drażliwego

Sama dieta nie jest uważana za jedyną przyczynę zespołu jelita drażliwego. Chociaż zbyt duża ilość węglowodanów i cukru, za mało błonnika i zbyt dużo alkoholu prawdopodobnie odgrywają pewną rolę, należy także uwzględnić choroby i infekcje, które mogą utrzymywać się przez tygodnie, miesiące, a nawet lata. Nie można też wykluczyć czynników genetycznych – indywidualna, genetyczna predyspozycja do zespołu jelita drażliwego jest zdecydowanie możliwa. Ostatecznie poprzez tzw. oś mózgowo-jelitową, również czynniki społeczne, takie jak stres, mogą mieć znaczenie, podobnie jak wpływy środowiskowe.

Wstecz

Alergii na pszenicę