Çölyak hastalığı için kan testi

Çölyak hastalığından şüphelenildiğinde ilk olarak bir kan testi yapılır. Bu testte belirli antikorlar saptanırsa, ardından yapılan ince bağırsak biyopsisi ve glütensiz diyete verilen yanıt, çölyak hastalığı tanısını doğrulayabilir.

Kan testinden önce: gluten içeren yiyecekler tüketilmesi önerilmektedir.

Kan testinden önce normal şekilde, yani glüten içeren besinler tüketmek önemlidir. Glütensiz diyet, test sonuçlarını yanıltabilir. Tükürük ve dışkı testleri ya da hızlı testler, çölyak hastalığının tanısı için uygun değildir.¹

 

Kanda çölyak hastalığına özgü antikorlar

Anti-transglutaminaz antikorları

Çölyak hastalığı, IgA tipinde doku transglutaminaz antikorlarının üretildiği bir otoimmün hastalıktır. Bu antikorlar kas hücreleri içindeki belirli yapılara yöneliktir. Anti-transglutaminaz antikorlarının ölçümü, günümüzde çölyak hastalığı şüphesinde yapılan kan testlerinde altın standart olarak kabul edilmektedir.²

Total immünoglobulin A (Total IgA)

Çölyak hastalığı tanısında total IgA düzeyi mutlaka ölçülmelidir. Bunun nedeni, çölyak hastalarında immünoglobulin A eksikliğinin (yaklaşık %2–4) daha sık görülmesidir.³ Böyle bir eksiklik varsa, IgA tipi transglutaminaz antikor testinin sonucu anlamlı olmayabilir.⁴

İmmünoglobulinler, diğer adıyla antikorlar, insan bağışıklık sisteminin önemli bir bileşenidir.

Güncelliğini yitirmiş yöntem: gliadin antikorları

Geçmişte çölyak hastalığının tanısında gliadin antikorları da kullanılıyordu. Ancak bu yöntem, güncel antikor testlerine kıyasla daha az güvenilirdir. Gliadin antikorları, sağlıklı bireylerde ya da kronik inflamatuvar bağırsak hastalığı gibi başka hastalıklarda da pozitif bulunabilir.5

Kanda genetik çölyak hastalığı belirteçleri

Kandaki genetik belirteçlerin (HLA tiplemesi) incelenmesi, çölyak hastalığının ilk tanısında kullanılmaz. Ancak testten önce glütensiz diyete geçmiş kişilerde çölyak hastalığını dışlamak amacıyla kullanılabilir.

Ayrıca kan testi ile ince bağırsak biyopsisi sonuçlarının birbiriyle uyumsuz olduğu durumlarda da faydalıdır; örneğin villus atrofisi mevcutken kanda antikor testinin negatif olması gibi durumlarda.⁶

Sources

1 https://www.schaer.com/de-de/a/diagnose-der-zoeliakie
2 Schär İçeriği: Zoeliakiebuch_2019-05.pdf, Sayfa 8
3 Alman Gastroenteroloji, Sindirim ve Metabolizma Hastalıkları Derneği (DGVS) Güncellenmiş S2k Çölyak Rehberi, Ekim 2021
https://www.dgvs.de/wp-content/uploads/2021/10/Leitlinie_Konsultationsfassung-LL-Zoeliakie_01.10.21.pdf
4 https://www.schaer.com/de-de/a/diagnose-der-zoeliakie
5 https://www.dzg-online.de/antikoerperdiagnostik.383.0.html

6 https://www.schaer.com/de-de/a/diagnose-der-zoeliakie

İnce bağırsak biyopsisi...

Sonraki