Çölyak, gluten/buğday hassasiyeti, buğday alerjisi, irritabl bağırsak sendromu: hangisi hangisi?
Çölyak ve diğer gluten- ve buğdayla ilişkili hastalıklar için tanıya giden yol: Nasıl test yapılır?
Bağırsak sağlığı nedir – ve neden bu kadar önemlidir?
İnce bağırsak biyopsisi – öncesinde gluten tüketin!
Kan testi pozitif ise bir sonraki adım ince bağırsak biyopsisidir. Anlamlı ve doğru bir sonuç elde edebilmek için, biyopsi öncesinde gluten içeren besinler tüketmek önemlidir. Glutensiz diyet, sonuçların yanlış değerlendirilmesine yol açabilir.
İnce bağırsaktan doku örneği alınırken neler olur?
İnce bağırsak biyopsisinde küçük bir doku örneği alınır ve bu örnek mikroskop altında incelenir.⁷
Bu işlem sırasında hekim, endoskop adı verilen uzun ve esnek bir aleti ağızdan ve yemek borusundan geçirerek mideye, oradan da ince bağırsağın ilk bölümü olan duodenuma ilerletir ve doku örneklerini buradan alır. İşlem yaklaşık 20 dakika sürer.
Hastanın herhangi bir rahatsızlık hissetmemesi için, inceleme öncesinde sedatif (sakinleştirici) verilmesi önerilir.⁸
Villus atrofisi ve intraepitelyal lenfositler
Çölyak hastalığının tanısı için yapılan ince bağırsak biyopsisinde en az altı doku örneği alınmalıdır.⁹ Bu örnekler ince bağırsağın farklı bölgelerinden alınmalıdır. Daha sonra doku örnekleri mikroskop altında değerlendirilir. Villusların düzleşmesi (villus atrofisi) ve intraepitelyal lenfosit (IEL) sayısında artış saptanması, çölyak hastalığı tanısını doğrular.¹⁰
Marsh / Oberhuber sınıflamasına göre değerlendirme
Çölyak hastalığının tipik histolojik bulguları arasında intraepitelyal lenfosit sayısında artış ve intestinal kriptlerin genişlemesi yer alır. Villuslar kısalmış, azalmış veya tamamen kaybolmuş olabilir (villus atrofisi).
Uzun süre boyunca doku örneklerinin mikroskobik değerlendirilmesi Marsh kriterlerine göre yapılmıştır. Günümüzde ise bu kriterlerin yerini büyük ölçüde Marsh/Oberhuber sınıflaması almıştır.¹¹
Bu sınıflamaya göre örneğin Tip 3 histolojik bulgu, çölyak hastalığı için kesin kanıt olarak kabul edilir.
Sources
7 Schär İçeriği: Zoeliakiebuch_2019-05.pdf, Sayfa 8.
9 Alman Gastroenteroloji, Sindirim ve Metabolizma Hastalıkları Derneği'nin (DGVS) güncellenmiş S2k Çölyak Hastalığı Kılavuzu. Ekim 2021. Şu adreste erişilebilir: https://www.dgvs.de/wp-content/uploads/2021/10/Leitlinie_Konsultationsfassung-LL-Zoeliakie_01.10.21.pdf
10 Schär İçeriği: Zoeliakiebuch_2019-05.pdf, Sayfa 8.
11 Alman Gastroenteroloji, Sindirim ve Metabolizma Hastalıkları Derneği'nin (DGVS) güncellenmiş S2k Çölyak Hastalığı Kılavuzu. Ekim 2021. Şu adreste erişilebilir: https://www.dgvs.de/wp-content/uploads/2021/10/Leitlinie_Konsultationsfassung-LL-Zoeliakie_01.10.21.pdf