Droga do diagnozy: Jak diagnozuje się celiakię oraz inne choroby związane z glutenem i pszenicą
Celiakia, nadwrażliwość na gluten i/lub pszenicę, alergia na pszenicę, zespół jelita drażliwego – czym się różnią?
Czym jest zdrowie jelit i dlaczego jest tak ważne?
Biopsja jelita cienkiego – przed badaniem jedz produkty zawierające gluten!
Po dodatnim wyniku badania krwi kolejnym krokiem jest biopsja jelita cienkiego. Aby uzyskać wiarygodny wynik, ważne jest, by przed badaniem spożywać produkty zawierające gluten. Dieta bezglutenowa może zafałszować wyniki.
Jak przebiega pobranie wycinka z jelita cienkiego?
Podczas biopsji jelita cienkiego pobierana jest niewielka próbka tkanki, która następnie jest oceniana pod mikroskopem. W tym celu lekarz lub lekarka wprowadza przez usta i przełyk, dalej przez żołądek do jelita cienkiego (dwunastnicy), długi, giętki instrument zwany endoskopem, którym pobierane są wycinki. Badanie trwa około 20 minut. Aby pacjentka lub pacjent nie odczuwał dyskomfortu, zaleca się podanie środka uspokajającego przed badaniem.
Zanik kosmków i limfocyty śródnabłonkowe
W ramach biopsji jelita cienkiego w diagnostyce celiakii pobiera się co najmniej sześć próbek z różnych odcinków jelita cienkiego. Następnie próbki są oceniane pod mikroskopem. Jeśli stwierdza się spłaszczenie kosmków (zanik kosmków) oraz zwiększoną liczbę limfocytów śródnabłonkowych (IEL), potwierdza to rozpoznanie celiakii.
Klasyfikacja według Marsh/Oberhuber
Typowe dla celiakii są zwiększona liczba limfocytów śródnabłonkowych (IEL) oraz powiększenie krypt jelitowych. Kosmki są skrócone, zredukowane lub całkowicie zanikłe (zanik kosmków). Przez długi czas wyniki mikroskopowe klasyfikowano według kryteriów Marsh'a, jednak obecnie szeroko stosuje się klasyfikację Marsh/Oberhuber. Przykładowo, wynik typu 3 według tej klasyfikacji jest jednoznacznym potwierdzeniem celiakii.
U dorosłych, którzy od roku lub dwóch stosują dietę bezglutenową, powtórzenie biopsji może być pomocne w potwierdzeniu regeneracji błony śluzowej. Dotyczy to zwłaszcza osób powyżej 40. roku życia oraz tych, które wcześniej miały bardzo nasilone objawy choroby.