Droga do diagnozy: Jak diagnozuje się celiakię oraz inne choroby związane z glutenem i pszenicą
Celiakia, nadwrażliwość na gluten i/lub pszenicę, alergia na pszenicę, zespół jelita drażliwego – czym się różnią?
Czym jest zdrowie jelit i dlaczego jest tak ważne?
Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten/pszenicę
Czym jest nieceliakalna nadwrażliwość na gluten lub pszenicę?
Istnieją osoby, u których wykluczono celiakię, lecz mimo to reagują na produkty zawierające gluten podobnymi dolegliwościami. Zjawisko to określane jest jako nieceliakalna nadwrażliwość na gluten lub pszenicę. Taka nadwrażliwość może pojawić się nagle i w każdym wieku – może być również tylko przejściowa. Przypuszcza się, że nieceliakalna nadwrażliwość na gluten lub pszenicę występuje częściej niż celiakia.
Przyczyny i czynniki wywołujące
Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten/pszenicę polega na nietolerancji organizmu wobec składników pszenicy. Możliwe jednak, że za reakcje nietolerancji nie odpowiada sam gluten zawarty w pszenicy. Podejrzewa się, że pewne substancje obecne również w produktach zawierających gluten – tzw. inhibitory amylazy i trypsyny (ATI) – mogą wywoływać nietolerancję. Udział mogą mieć także niektóre węglowodany, tzw. FODMAP-y (fermentujące oligo-, di- i monosacharydy oraz poliole). Nadwrażliwość na gluten/pszenicę nie jest łagodniejszą formą celiakii, gdyż nie ma podłoża immunologicznego i nie dochodzi do produkcji przeciwciał.
Jakie dolegliwości mogą wystąpić?
Objawy nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten/pszenicę są niespecyficzne. Charakterystyczne jest, że dolegliwości pojawiają się zwykle szybko i równie szybko ustępują. Do objawów ze strony przewodu pokarmowego należą między innymi bóle brzucha, także z uczuciem pieczenia w okolicy wejścia do żołądka, nudności i wymioty, wzdęcia, uczucie pełności, zaparcia, biegunka oraz zmęczenie. Mogą występować także inne dolegliwości, takie jak drętwienie rąk i nóg, skurcze mięśni i bóle stawów, bóle głowy, złe samopoczucie, brak energii, dezorientacja, problemy z krążeniem, egzema czy zaczerwieniony lub opuchnięty język.
Jak leczyć nieceliakalną nadwrażliwość na gluten/pszenicę?
Osoby z nieceliakalną nadwrażliwością na gluten/pszenicę odnoszą korzyści z przejścia na dietę bezglutenową. Po takiej zmianie sposobu odżywiania objawy zwykle ustępują już w ciągu kilku dni do dwóch tygodni.