Çölyak hastalığı ile karaciğer arasında bir ilişki var mıdır?
Çölyak hastalığı temelde ince bağırsağı etkileyen otoimmün bir hastalıktır; ancak bunun yanı sıra diğer organlarda da fonksiyon bozukluklarına neden olabildiği ya da bu bozuklukları tetikleyebildiği iyi bilinmektedir. Çölyak hastalığından etkilenebilen organlardan biri de karaciğerdir ve çölyak ile karaciğer arasındaki bağlantı bilimsel olarak iyi tanımlanmıştır. Karaciğer, çölyak hastalığından farklı şekillerde etkilenebilir.
Tedavi edilmemiş çölyak hastalığı karaciğer enzimlerinde yükselmeye neden olabilir mi?
Çölyak hastalarının yaklaşık %50’sinde, tanı anında karaciğer enzimlerinde yükselme saptanır. Bu artışlar çoğunlukla transaminazlar olarak adlandırılan enzimleri kapsar (GOT / AST ve GPT / ALT). Bunun yanı sıra GGT, ALP (AP) gibi diğer karaciğer enzimleri ya da bilirubin düzeylerinde de artış görülebilir. Dikkat çekici olan nokta, bu enzim yükselmelerinin bazen başka hiçbir belirgin karaciğer hastalığı bulgusu olmadan ortaya çıkabilmesidir.
Nedeni açıklanamayan karaciğer enzim yüksekliğinde çölyak hastalığı araştırılmalıdır
Yukarıda da belirtildiği üzere, tanı almamış çölyak hastalığı karaciğer hasarı gibi komplikasyonlara yol açabilir. Karaciğer üzerindeki hasarın derecesi, çoğu zaman çölyak hastalığının tedavi edilmeden ne kadar süre devam ettiğine bağlıdır. Tedavinin temeli, ömür boyu ve sıkı şekilde glutensiz beslenmedir.
Çölyak hastalığı ile karaciğer enzim yüksekliği arasındaki ilişki hem yaygın hem de iyi bilinen bir durum olduğundan, nedeni açıklanamayan karaciğer enzim yüksekliği saptanan kişilerin mutlaka çölyak hastalığı açısından tıbbi olarak değerlendirilmesi gerekir. Glutensiz diyetin başlanmasıyla birlikte, çölyak hastalarında karaciğer enzimleri çoğu zaman kısa sürede düşer ve sıklıkla normal değerlere geri döner.
